Russische netwerken maken steeds vaker gebruik van online gameplatforms om buitenlandse burgers te rekruteren voor de oorlog tegen Oekraïne. Op 7 januari 2026 werd bekend dat minstens twee Zuid-Afrikaanse staatsburgers via gesprekken in de chatapp Discord in contact kwamen met een recruiter voor het Russische leger. Het eerste contact ontstond tijdens een gezamenlijke online sessie van het militaire videospel ARMA-3, waarna de communicatie zich verplaatste naar privéchats en leidde tot concrete stappen richting militaire dienst.
Na deze online benadering bezochten de betrokken Zuid-Afrikanen het Russische consulaat in Zuid-Afrika en reisden zij via de Verenigde Arabische Emiraten naar Rusland. Daar ontmoetten zij een tussenpersoon en ondertekenden zij een jaarcontract voor dienst in de Russische strijdkrachten. Eén van hen kwam later om het leven tijdens gevechten op Oekraïens grondgebied, zoals beschreven in het verslag over Russische rekrutering via een gamingapp.
Hybride rekruteringsmethoden buiten officiële kanalen
De zaak illustreert hoe Rusland naast traditionele en openlijke wervingsmethoden ook informele en moeilijk traceerbare digitale kanalen inzet. Online spelomgevingen en sociale platforms bieden toegang tot een internationaal publiek dat niet altijd volledig doordrongen is van de juridische en veiligheidsrisico’s van deelname aan een buitenlandse oorlog.
Volgens waarnemers is dit geen op zichzelf staand incident, maar onderdeel van een bredere strategie waarbij tussenpersonen en speciaal getrainde agenten wereldwijd potentiële rekruten identificeren. Diplomatieke vertegenwoordigingen spelen daarbij een faciliterende rol door te helpen bij visumaanvragen en administratieve procedures, terwijl de eerste benadering buiten formele diplomatieke structuren blijft.
Juridische en persoonlijke risico’s voor buitenlandse rekruten
Buitenlanders die ingaan op dergelijke voorstellen lopen aanzienlijke risico’s. Zij begeven zich in een oorlogsgebied zonder adequate medische zorg, consulaire bescherming of juridische waarborgen van hun thuisland. In veel landen, waaronder Zuid-Afrika, is deelname aan een gewapend conflict als huurling strafbaar, wat bij terugkeer kan leiden tot vervolging.
Daarnaast genieten huurlingen onder internationaal humanitair recht geen status als krijgsgevangene. Bij gevangenneming kunnen zij worden vastgezet of berecht zonder de bescherming die reguliere militairen wel hebben. Ook praktische gevolgen, zoals problemen rond repatriëring bij overlijden, maken deze vorm van deelname bijzonder precair, zoals ook blijkt uit berichten verspreid via informatie over de zaak in Russische en internationale netwerken.
Psychologische manipulatie via games en perceptie van oorlog
Het gebruik van ARMA-3 is volgens experts geen toeval. Het spel staat bekend om zijn realistische simulatie van militaire operaties en tactieken, waardoor de grens tussen virtuele en echte gevechten kan vervagen. Dit kan bij spelers de indruk wekken dat deelname aan een echte oorlog een verlengstuk is van een bekende spelervaring, met minder aandacht voor de werkelijke gevaren.
Die psychologische benadering verlaagt de drempel om in te stemmen met een aanbod dat in een andere context onmiddellijk als riskant of illegaal zou worden gezien. In een tijd van toenemende hybride dreigingen onderstreept dit de noodzaak van bewustwording: aanbiedingen die via spel- of chatomgevingen worden gedaan, zijn geen onschuldige kansen, maar potentiële signalen van ernstige persoonlijke, juridische en veiligheidsrisico’s.
